Pages

Thursday, July 17, 2014

Монголд жуулчилсан тэмдэглэл - 1

Энэ зун наадмын өдрүүдийг тааруулаад 2 долоо хоног Монгол нутагтаа амарч аялаж яваад ирлээ. Найз залуу маань анх удаа монголд ирж байгаа тул хот хөдөөгөөр аялж богино хугацаанд их зүйл үзэхийг хичээв. Би ч өөрөө монгол нутгаараа аялсан маань тун бага тул, надад мөн нэн сонирхолтой байлаа. Урд нь би жил болгон монгол явахыг хичээдэг ч, очсон бол Улаанбаатар хотдоо ихэнхи цагийг өнгөрөөгөөд найзууд, гэр бүлийн хүрээнээс хальж аялж амждаггүй байсан юм.

Би аялах маршрутаа гардан зохиосон. Жуулчлалын компаний санал болгож байгаа аялалыг хийе гэвэл нэгт тэдний төлөвлөгөөнд баригдаад дуртай зүйлсээ хийж чадахгүй, хоёрт их үнэтэй байх шиг санагдсан. Ихэнхи жуулчдын явдаг 3 чиглэл байх шиг байна. Энэ нь Хөвсгөл, Говь, Хархорин - Архангай гэсэн замууд. Бид Хөвсгөл мөн Хархорин явсан юм.

Аялалын тэмдэглэлээ эхлэхээс өмнө монголоор аялж явахад миний нүдэнд өртсөн шүүмжлүүштэй болон магтууштай зүйлсийг дурдсугай.

Шүүмжилмээр зүйлс

Аливаа үнэ ханшийг монгол гадаад хүнд ялгавартайгаар тогтоосон байдал. Хөвсгөлд байрласан жуулчны гэр баазад өдрийн гурван хоолтойгоо монгол хүн өдрийн 45 мянга байхад гадаад хүнд бол 45 доллар гэнэ. Бараг хоёр дахин илүү үнэтэй байх юм. Гэхэд бид хоёр яг л ижилхэн хоол идэж, ижилхэн гэрт, ижил орон дээр унтаж, жорлон дуушийг ч илүү хэрэглэсэн юм байхгүй шүү дээ. Тийм болохоор энэ шударга бус байдлыг аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхийн үүднээс дээрээс нь тогтоол гаргаж хориглох хэрэгтэй шиг. Бид бас олон орноор аялаж өдий төдий туршлага хуримтлуулсан л хүмүүс, тэгэхэд хаана ч ийм гадаад дотоодоор нь ялгасан үнэтэй таарч яваагүй юм.

Жорлонгийн байдал. Хөдөөгөөр аялж явахад бие засах газар байхгүй их хэцүү юмаа. Би ч хоёр удаа модон жорлонд орсон. Урд нь мэддэг болохоор сэтгэл санааны бэлтгэлтэй байсан ч дотор муухай оргиод арай л дотор нь бөөлжчихөөгүй. Харин эрэгтэй хүн давсаг чангатай байдагтаа ч тэрүү, азтайдаа ч гэх үү найз залуу маань ийм нүхэн жорлонд орох хэрэг гарсангүй. Улаанбаатарт ч бас жорлонгийн дутагдал ихтэй ч, олж дөнгөвөл харин орчин үеийн жорлон болохоор бас арай ч гайгүй.

Хүмүүсийн харьцаа арай л муухай юм шиг. Гудамжинд чангаар хэрэлдэж, бие биеээ үнэхээр гутмаар муу муухай хараалаар хараах юм. Хэн илүү чангаар хэрэлдэж, харааж чадсан нь дийлж байгаа юм гэж боддог бололтой, харин бие биенээ хүндлэх зан чанар улам л ховордож.

Улаанбаатарын замын ачаалал, хүмүүсийн машин барьж яваа байдал их л эмх замбараагүй хэзээ л бол хэзээ осол гарахад бэлэн тийм байнгын айдас төрүүлмээр байна. Хэмжээ хязгааргүй сигналдах юм. Би Швейцарьт амьдардаг, эндхийн замын хөдөлгөөний хуулиар хөдөлгөөний аюулгүй байдалд шаардлагатай байгаа тохиолдолд л сигналдахыг зөвшөөрч бусад тохиолдолд хуулиар хориглосон байдаг. Тийм болохоор сигналын дуу бараг сонсогддоггүй гэж болно. Бас гарцаар ногоон гэрлээр гарах гээд хүлээж байгаа хүмүүсийг хэзээ ч хүлээж гаргахгүй бөгөөд ийн гарцаар гарч байгаа хүмүүсийг сигналдаж байгаад урдуур, хойгуур нь давхин гарах нь яамаар ч юм бэ үнэхээр цөхрөнгөө бармаар байв.

Би эх хэлээрээ ярьж байгаа болохоор хэлний зовлонг урд нь ирэхдээ мэдэрдэггүй байж. Харин энэ удаад найз залуугаа дагаад явахад монголд ер нь англи хэлний наад захын ерөнхий мэдлэгийн түвшин доогуур байдаг нь анзаарагдлаа.

Магтмаар зүйлс

Улаанбаатар хот маань урьд өмнө ирж байсан жилүүдийг бодвол эерэг өөрчлөлтүүд их хийсэн шиг санагдлаа. Сайхан цэцгүүд тарьсан байна. Миний бүүр багад л замын хажуугаар зүлэг усалдаг машин явдаг байж байгаа тасарсан байсан нь дахиад явж эхэлсэн байна. Хотынхоо ихэнхи замуудыг засаад дуусч байгаа бололтой. Богд уулын энгэр, яармагаар шинэ хурдны зам тавьж байгааг харлаа.

Нийтийн автобус их олон явдаг болсон юм шиг байна. Тийм болохоор ойр зуур заавал таксидах албагүй автобусаар явахад хүн сэлүүхэн сайхан байлаа.

Холбоо харилцаа сайхан хөгжөөд энд тэндгүй үнэгүй утасгүй интернеттэй болжээ. Бид хоёр очингуутаа мобикомын урьдчилсан төлбөрт дугаар интернет багцтай хамт авсан нь тун боломжийн үнэтэй байв. Мобиком бас баахан урамшуулал бонус өгдөг бололтой зөндөө үнэгүй нэгж бэлэглээд л байсан. Хот дотроо болон бусад хүн ихтэй суурин газруудаар 4р үеийн сүлжээ нэвтэрсэн гадаад ертөнцтэй холбогдоход саадгүй болжээ.

Хүнсний г.м зүйлсийн үнэ их нэмэгдээд бараг эндхээс үнэтэй болсон ч, үйлчилгээний салбарын үнэ адилхан нэмэгдэж амжаагүй бололтой. Гадуур хооллох, такси г.м үнүүд эндэхтэй харьцуулбал үнэ бага хэвээрээ байна. Хүний хөдөлмөрийн үнэлэмж манай эндэхтэй дөхөх арай болоогүй бололтой, тиймээс үйлчилгээний салбарын үнэ хямд байх нь аргагүй. Энэ нь аялаад буцаж байгаа бидэнд сайхан юм шиг байвч үйлчилгээний салбарт ажилладаг монгол хүмүүст таатай байдаггүй нь ойлгомжтой.

Monday, June 23, 2014

Нарийн цариг ба тусгаар тогтнол

Сүүлийн 2 долоо хоног интернетээр 100 чухал сэдэв Тусгаар тогтнол гэсэн нэвтрүүлгийн талаар их шуугиж байна. Монголд телевизүүдээр ч их цацагдаж байгаа бололтой юм.
https://www.youtube.com/watch?v=X386vXt2ecQ

Монгол тулгатны 100 эрхэм, 100 чухал сэдэв нэртэй энэ цуврал нэвтрүүлгүүдийг бүтээгчид нь ер нь женко Баттулгын үзэл бодол, үйл санаанд таатай ханддаг, дэмждэг нь урд урдын  нэвтрүүлгүүдийг нь үзэж байхад анзаарагдаж байсан. Гэлээ гээд захиалгат нэвтрүүлэг гэж буруутгаж байгаа юм биш. Учир нь захиалах мөнгөтэй, эсвэл бүтээгчид нь чиний үзэл бодлыг дэмждэг бол ийм нэвтрүүлэг хийлгэхэд юуных нь буруу байх билээ.

Гэвч надад хувь хүний маань зүгээс энэ нэвтрүүлэгийн санаатай зөрчилдөж байгаа хэд хэдэн хэд хэдэн бодол төрснөө энд бичье гэж бодлоо.
Урьдчилан сануулахад би төмөр замын юмуу уурхайн эсвэл геополитикийн мэргэжлийн хүн биш. Харин эр орны маань ирээдүйд том нөлөө үзүүлэхүйц аливаа шийдвэр гарж байгаа энэ үед өөрөө өөрийгөө мэдээллээр хангая гэж зорьсон, аль нэг тал руу туйлширсан мэдээлэл, нэвтрүүлэг дээр зөвхөн үндэслэхгүйгээр судалгаа, мэдээлэл, тооцоон дээр үндэслэсэн мэдлэгтэй болж авья гэж хичээж байгаа минь энэ юм.

Цариг

Цариг цариг гээдл яриад байх юм. Цариг гэж мэргэжлийн бус хүмүүст бол шинэ нэр томьёо байхаа. Царигийн өргөн гэдэг нь 2 төмөр замын хоорондох зайг дотроос нь хэмжсэн хэмжүүр байдаг юм байна. Улс орон мөн хувийн хэвшлийнхэн, түүхийн болон улс төрийн нөлөөлөл доор өөр өөрсдийн царигийн өргөнийг шийдэж бүтээн байгуулалж байсан байх юм. Мэдээллийн олдоцтойгоор нь wikipedia-аа ухлаа. Царигийн өргөнийг англиар Track gauge гэж нэрлэдэг юм байна. Олон мэдлэг мэдээллийн чанартай зүйлсийг алгасаад зөвхөн ямар ямар өргөнтэй стандартыг аль аль улсад хэрэглэдэгийг хүснэгтээр харуулья. Эх сурвалж: http://en.wikipedia.org/wiki/Track_gauge

Царигийн өргөн (мм) Нэршил Ийм царигийн өргөнтэй төмөр замын урт (км)
Хэрэглэгдэж буй улс орон
1,676 mm Энэтхэг цариг 78,500
Энэтхэг (42,000 км), Пакистан, Аргентин 24,000 км, Chile, Шриланк 1,508 км
(ойролцоогоор дэлхийн нийт төмөр замын 6.67%)
1,600 mm Ирланд цариг 9,800
Ирланд (1,800 км), Австрали ихэвчлэн Викториа болон Victoria and some өмнөд австралид (4,017 км), Бразил (4,057 км)
1,524 mm Финланд цариг 5,865
Финланд (орос царигтай хамт ашиглах боломжтой)
1,435 mm Стандарт буюу нарийн цариг 720,000
Европ, Аргентин, АНУ, Канад, Хятад, Өмнөд Солонгос, Хойд Солонгос, Австрали, Энэтхэг (зөвхөн метроны зам), Индонез (зөвхөн Aceh-д), Ойрхи дорнод, Хойд америк, Мексик, Куба, Панама, Венесуэл, Перу, Уругвай болон Филиппин. Мөн Япон, Тайван and Испани дах хувийн хэвшлийн хурдны замууд
(ойролцоогоор дэлхийн нийт төмөр замын 60%)
1,067 mm 3 фут 6 ямх цариг (Three foot six inch gauge) 112,000
Өмнөд болон төв Африк, Индонези, Япон, Тайван, Филиппин, Шинэ Зеланд, Австралийн Queensland муж, Баруун Австрали
(ойролцоогоор дэлхийн нийт төмөр замын 9%)
1,668 mm Иберийн буюу Португаль цариг 15,394
Португали, Испани
1,520 mm Орос буюу өргөн цариг 220,000
Тусгаар улсуудын хамтын нийгэмлэгийн гишүүн орнууд (хуучин Зөвлөлт Холбоот Улсын бүрэлдэхүүнд байсан улсууд), мөн Эстони, Гүрж, Латви, Литва, Монгол
(ойролцоогоор дэлхийн нийт төмөр замын 17%)
1,000 mm 1 метрийн цариг 95,000
Зүүн өмнөд ази, Энэтхэг (17,000)км, Аргентин (11,000 km), Бразил (23,489 км), Болив, умард Чили, Швейцарь, Зүүн Африк
(ойролцоогоор дэлхийн нийт төмөр замын 7%)

Энэ хүснэгтээс харахад улс орнууд улс төр, эдийн засаг, газар зүйн байрлалынхаа хүрээнд илүү нөлөөтэй аль нэг хөршийнхөө төмөр замыг стандартыг дагадаг зүй тохиол байгааг анзаарч болно.
Мөн нарийн буюу стандарт гэсэн нэршилтэй царигийг дэлхийн нийт төмөр замын 60 хувийг эзэлдэг байгааг анзаарна уу.

Орос буюу өргөн цагирагтай улс нь хуучин зөвлөлтийн харьяанд, удирдлаганд байсан улсууд мөн Монгол байгааг харж байгаа байх. Эдгээр улсуудаас Европын холбооны гишүүн болсон Эстони, Литва, Латви улсаадад Европын Холбооны хөрөнгө оруулалтаар өргөн царигийг нь нарийн болгох бүтээн байгуулалт төлөвлөгдсөн байгаа юм байна.

Мөн хүснэгтээс холимог царигтай улсууд ч хэд хэд байгааг харж байгаа байх.

Тусгаар тогтнол

Нэвтрүүлэгт нарийн царигаар уурхайнуудаасаа шууд төмөр зам барих нь тусгаар тогтнолд аюул заналхийлнэ гэсэн дүгнэлт гаргаад энэ гаргалгаандаа хэд хэдэн аргумент дэвшүүлжээ.

Аргумент 1. Нарийн цариг хятадын технологи тул үүнийг барьж байгуулах, ажиллуулахыг зөвхөн хятад ажилчид хийж чадна. Тэгэхээр энэ төмөр замыг дагаад асар олон хятадууд суурьшиж, чайна таун үүснэ. Ирээдүйд хятад монгол иргэдийн хооронд мөргөлдөөн гарахад Хятад өөрсдийн иргэдээ хамгаална хэмээн цэргийн ажиллагаа явуулна. (Крымтэй зүйрлэсэн зүйрлэл энд орж ирнэ)

Хүснэгтээс харахад нарийн царигийг зөвхөн хятадад ашигладаг, технологи нь зөвхөн хятадын мэргэжилтнүүд мэддэг гэж дүнэж болшгүй байна. Царигийн хэмжээ нь ижил бусад Европын холбооны орнуудаас эсвэл Америкийн технологийг ашиглаж, мэргэжилтнүүдийг уриад монголчуудаа сургахад боломгүй зүйлгүй харагдана.

Аргумент 2. Нарийн царигтай төмөр замаар хятадууд танк, цэрэг зэвсгээ зөөж биднийг эзэлнэ.

Хоёр хөрш маань хэрэв цагаа тулбал аль аль нь л замтай замгүй монголд зэвсэгт халдлага хийх шалтаг гарвал цэрэг зэвсгээ агаар, газраар зөөчихиж чадах л байх. Олон улсын хараанд байгаа, бүрэн тусгаар статустай манай улсыг харин тэгэж довтлоход нэлээн томхон шалтгаан хэрэгтэй болох байхаа. Тэр хүртэл нь аливаа асуудлыг даамжруулалгүйгээр олон улсын тавцанд аль аль их гүрэнд тэнцүүхэн талтай бодлого барьж чадах эсэхийг монголын төр мэдэх ажил биз ээ.

Эдийн засгийн үндэслэл

Эдийн засгийн үүднээс нь тооцоо судалгаа хийгээд нарийн цариг нь ашигтай гэдгийг эрдэмтэд нь гаргаж ирчихээд байгаа юм байна гэж ойлгоод байгаа. Нүүрсний хэрэглээ ойрын 20 жилд буурч, бүүр хэрэглээг нь хориглох хэмжээнд хүрнэ гэж бас яригдаад байгаа. Тэгэхээр одоо эрэлт, хэрэгцээтэй, үнэтэй байгаа дээр нь бүтээн байгуулалтаа хийж цаг алдалгүй үр ашигийг нь хүртсэн нь дээр биш үү.
Баттулга сайд асаны төлөвлөгөөгөөр бол говийн бүх ордуудаас гарсан бүтээгдэхүүнээ бүгдийг нь Сайншандад бөөгнөрүүлээд тэндээс хил гаргахаар байна. Гэтэл ийм тойруу замаар тээвэр хийхэд бүтээгдэхүүний өртөг хэр хэмжээгээр нэмэгдэж, ашиг хэр хэмжээгээр буурах бол? 3 долларын яриа бол хил дээр өргөнөөс нарийн цариг руу шилжүүлэн ачихад тонн тутамд гарах илүү зардал гэж ойлгосон. Харин Сайншандаар тойруулж тээвэрлэхэд ямар зөрүү гарах талаар мэдээлэл байсангүй.

Ерөнхийдөө энэ нэвтрүүлэг нь баримтанд бус эмоцинд дөрөөлсөн нэвтрүүлэг байсан. Энэ нь ч албаар төлөвлөсөн асуудал байх л даа.

Мөн бусад яагаад Баттулга сайдын төлөвлөгөө эдийн засгийн хувьд илүү эрсдэлтэй вэ гэдгийг зарим баримтанд тулгуурлаж тайлбарласан инжинер Батын блог нийтлэлийг уншихап илүүдэхгүй байх. http://batengineer.blogspot.ch/2014/06/blog-post.html?showComment=1403379145369

Хятадын эрлийз

Нэвтрүүлгээс хамгийн тааламжгүй санагдсан зүйл нь, нэр бүхий хүмүүсийн зургийг томоор харуулж байгаад хятадын эрлийзээр нь цоллосон явдал. Хэзээдээ монголчуудын хятадуудад дургүй байдлыг ашиглаж, үе үеийн сонгуулиар өрсөлдөгчийнхөө эсрэг хийж болох хамгийн сайн хар ПР нь хятадын эрлийз гэж зарлах. Үүний хор хоршил нь аливаа шийдвэрийн агуулгыг ярьж хэлэлцэхээсээ илүү ард түмний хятдад яснаасаа дургүй байдлыг ашиглаж, зөвхөн өнгө үзэмж өнгөц байдлыг хэлэлцсээр аливаа асуудлын мөн чанарыг харах боломжийг хааж байдагт оршино.

Үүнийг сүүлийн долоо хоногт сошиал медиагаар хүмүүс хэрхэн бие биеээ эрлийзээр нь дуудаж талцаж, хагаралдаж байгаагаар бэлхэн харж болно.

Энэ нэвтрүүлэгт Го.Бадарч гуайгаар "нутаг нэгтэн"-ээрээ дуудуулаад байгаа хятадын эрлийз гэж гүтгэгдээд байгаа хүмүүс үнэхээр эрлийз байж болно. Гэхдээ хятадын эрлийз байлаа гээд автоматаар монголоо гэсэн сэтгэлгүй гэсэн үг үү. Хятадын эрлийз болгон хятадын тагнуул уу? Аав нь юмуу, өвөө нь амьдралын эрхээр монголд суурьшаад өөрөө монголд төрж өссөн монгол сэтгэхүйтэй, монгол хэлтэй, монгол соёлтой хүнийг хятад гэж нэрлэхэд хэцүү еэ. Энэ нь мөн оросын эрлийз, бусад бүх орны эрлийз хүмүүст хамааралтай болно.

Дүгнэлт

Эцэст нь хэлэхэд өөрийн гаргасан төлөвлөгөө, төрөөс баримтлах бодлогоос засгийн газар буцаж нарийн царигтай төмөр зам барих шийдвэр гаргасанд бухимдсан Баттулга сайд асан суудлаа өгсөн ч мөчөөгөө өгөхгүй гэж ийм нэвтрүүлэг хийлгэж түүнд нь ард түмэн яг өөрийх нь төлөвлөснөөр эмоциороо хандаж байгааг би хувь хүн үзэгчийн хувьд харж сууна.

Монголчуудаа, үзэгчидээ аливаа мэдээлэлд итгэж, талцахаасаа өмнө өөрөө жоохон судлаж өөрийн гэсэн итгэл үнэмшил үзэл бодолтой болж байгаасай. Хүн үхэхэд чи дагаад үхэх үү гэж ээж маань хэлдэг юм, нээрээ л дагахаасаа өмнө яагаад тэр хүн үхэх болов гэдгийг ядаж өөрөөсөө асуугаад авах хэрэгтэй байх.

Friday, October 18, 2013

Холокауст

Cүүлийн үед баахан холокауст, 2р дайны сэдэвтэй кинонууд үзлээ.
Бас юутүб дээрээс холокаустаас амьд гарсан еврей хүмүүсийн ярилцлагуудыг үзлээ. Их л хүнд хэцүү амьдралыг туулцгааж дээ.

ЕБС-д үздэг түүхийн хичээл дээр монголын түүх их орохоос биш дэлхийн түүх жоохон дутагдалтай байдаг байхаа. Францын хувьсгал гэх мэт хүн төрөлхтөний түүхэнд эргэлт хийсэн үйл явдлуудыг огт сайн судлаагүй л өнгөрсөн шиг санагдах юм. Эсвэл би тэр үед түүхийн хичээлээ сайн сонирхдоггүй байсан юм уу. Эсвэл коммунист үзлийн сүүдэртэй түүхийн хичээлийн сурах бичиг, сургалтын агуулганд тэр мэт үйл явдал чухал биш гэж үнэлэгдсэн юм уу.

2р дайны төгсгөл үед германыг эзэлсэн орос цэргүүд германы бараг эм хүйстэй болгоныг хүчиндсэн үйл явдлын талаар сураг ч дуулдаагүй өнгөрсөн байхыг бодоход түүхийг аль чиглэлд гуйвуулж зааж байсан нь тодорхой байгаа юм.

Үзсэн кинонууд
Холландад наци нарын эсрэг ажиллаж байсан underground бүлгийн тухай. Тэр бүлэгт байсан нэг еврей хүүхэн хэрхэн SS-н тагнуулдаж байсан офицертээ дурлаж байгаа үйл явдал гарна. Адал явдалтай, зарим үед романтик ч гэмээр кино,

Холокауст, Антисемитист үзэл тур үеийн жирийн нэг герман хүүхдийн нүдээр яаж харагдаж байгааг аав нь концентраци лагерын захирал герман хүү, лагерт хоригдож байгаа еврэй хүү 2н нөхөрлөлөөр харуулсан их гунигтай кино

Нэгэн еврэй тосгоныхон германчуудыг ирж жүүдүүдийг баривчилж байна гэхийг сонсоод өөрсдөө германчуудын ашигладаг байсантай адил вагон барьж германаар сайн ярьдаг нэгнээ SSийн дүрэмт хувцас өмсүүлээд палестин /одоогийн Израйл/ хүртэл явах төлөвлөгөө зохиодог. Инээдмийн кино

Собиборын үхлийн лагерт хоригдож байсан хүмүүс хэрхэн оросын цэрэг хоригдолуудын тусламжтайгаар оргож чадсан тухай бодит үйл явдал дээр хийсэн кино

Youtube дээрээс үзсэн бичлигүүдээс их сэтгэлд үлдсэн нь энэ байлаа.

Thursday, October 10, 2013

Монгол раллид оролцсон швейцарь залуугийн тэмдэглэл

Жил болгоны зун европын орнуудаас улаабаатар луу хувийн машинаараа газраар аялдаг Монгол Ралли гэж байдаг. Тэмцээн гэхэд хэцүү юм, яагаад гэвэл уралдаад түрүүлж монголд ирэхдээ гол нь биш замдаа үзэх адал явдалдаа байдаг болохоор аялал гэвэл илүү тохиромжтой юм. Улаабаатарт ирсэн машинуудыг зараад олсон мөнгийг тусламжийн байгууллагад хандивладаг.

Улаанбаатарт байхад энэ раллигийн машинуудыг харж байсан шиг санагдана. Жолоочдыг нь ч гэсэн харж байсан байх. Энэ жил л гэхэд 200 гаран баг оролцсон гэхээр улаанбаатарчууд анзааралгүй өнгөрнө гэж баймааргүй. Гэхдээ л монголд байхад энэ үйл явдалд нэг их сонирхож ач холбогдол өгч байснаа санахгүй байна.

Энэ жилийн раллид манай компанид ажилладаг залуу 2 найзтайгаа Хийморь хэмээх баг байгуулаад оролцсон юм. Веб сайт нь энэ байна. Даанч бүгд герман хэл дээр юм. Би энэ блогоос нь зөвхөн хамгийн сүүлчийн монголын хилээр орж ирснээс нь авахуулаад бичлэгийг нь орчууулж оруулж байгаа юм. Монголчууд бидэнд сонирхолтой байх.

Оросоос монгол руу

2 дах өдөр

,,, Бидний машин тэр өдөр Оросын хил хаахаас өмнө шалгуулах хамгийн сүүлчийн машин болж таарав. Харамсалтай нь Казакстанаас авч ирэх ёстой байсан ямар нэг бичиг баримт бидэнд байхгүй байна гэнэ. Гэхдээ тэр өдрийн орос гаалийн ажилтан нь хурдан гэртээ харимаар байсан тул, бас бид түүнтэй англиар гайгүй ойлголцсоны ачаар тэр бичиггүйгээр хил гарч болохоор болов. Англиар ярьдаг орос албан хаагчтай өдөр болгон таарахгүй шүү. Ингээд бид оросын хилээс гарч аль ч улсад хамаарахгүй дундын бүсээр 30 км монголын зүг давхив.
Монголын нутаг дэвсгэр дээр оров уу үгүй юу, нөгөө оросын дасал болсон сайхан зам конец боловоо. Шороон замтайгаа дахиад золгов, бид чамайг ямар их санасан гээч :)

Монголын хилийн шалган дээр германы SSынх шиг пальтог бороонд өмссөн ажилтан биднийг угтав. Гэхдээ энэ нь зөвхөн борооноос хамгаалах төдийгүй өөр бусад зорилгоор ашигладаг пальто болохыг бид нар дараа нь олж мэдсэн юм. Тэр бидэнд байсан алкохолын төрлийн зүйлсийг шалгаж водкаг маань хураагаад харин өөрийнхөө пальтон дор литр лаазтай пиво нууж авахад нь тэнд нь аль хэдийн хэд хэдэн арай өндөр градус болон өндөр чанартай водка болон бусад шилтэй зүйлсүүд харагдаж байв. Гээд яахав, гаалиар орох явц маань ямар ч байсан урагшилж байв. Бидэнтэй хамт өөр орны багууд бас хамт хүлээж байлаа. Америкчууд, өмнөд африкчууд, англичууд мөн санаандгүй байдлаар өөр хоёр швейцарь багууд тэдний дунд байв. Монголчууд тэр өдрийнхөө ажилыг дуусгаж тарахад бид ч бас тэдний адил энэ тэсгим хүйтэнд ходоодоо водкагаар халаахаас өөр арга байсангүй. Майханд унтах гэж чичирсээр байгаад таарах юм. Маргааш юм болох нь вэ харж байя. Хэрвээ бид азтай байвал бүх багууд хилээр амжилттай нэвтрээд аяллаа цааш үргэлжлүүлж чадах байх. Харин одоо шүдээ хавираад унтахаас, на здоровье.

3 дах өдөр

 Хүйтэн байна, аймаар хүйтэн байна. Ийм хүйтэнд унтахын арга алга. Уул нь урд өмнө амралтанд явж байсан туршлагаасаа суралцаад хүйтэн газар дээр унтахад хэрэглэх гэж хийлдэг матрац авсан юмсан. Даанч энэ нь 2 цаг болоод л хий нь гарчих юм. Мариус Паскал 2н матрац нь хаа нэгтээ цоорсон бололтой. Ретогийн high tech матрац л ганц бүрэн бүтэн байх шив. Гэхдээ яах вэ бид ямар тансаг тэнгисийн тойрон аялалд явж байгаа биш. Гэхдээ энэ өдөр тун дажгүй эхэллээ. 9 цаг гэхэд бидний машины гаалийн бүрдүүлэлт нь хийгдэж дуусаад бид замдаа гарахад бэлэн болов. Шороон замаараа урагшаа. Энэ аялал маань долоон км л үргэлжлэв. Тосны сав маань газар цохигдоод цоорчихож. Тос дусалж байна. Бид гэмтлийг ажиглаад өөрсдөө засаж болох юм байна гэсэн дүгнэлтэнд хүрэв. Юуны төлөө Тажик ачаа машины жолооч залуу Олимоос юм юм сурсан билээ. Баахан цавуудсаны эцэст бид нарын бардаг ажил биш юм байна гэдгийг ойлголоо. Тосны сав нь баахан цуураад, нэлээн хэсэг газар эмтэрчихсэн байна. Хамт явж байсан бусад багийнхныгаа цааш нь явуулаад өөрсдөө онгорхой хамартай эвдэрхий машинтай үлдэв.
Бидний аз болж 2 км зайд жижиг тосгонд аль хэдийн бид нарын байдлыг хүмүүс мэдчихсэн байж л дээ. Тосгоныхны явуулсан механик биднийг гэр лүүгээ чирч аваачив. Тэр механик залууд уртаашаа 4 ш багаж байсан бөгөөд тэр бидний машинд тохиолдсон "Big problem"ийг нэг өдрийн дотор засч чадна гэдгээ хэлсэн билээ. Түүнд итгэхээр шийдэв. Механик залуу бидэнд эхнэрээ танилцууллаа. Эхнэр биднийг дор нь сүүтэй цайгаар дайлав. Сүүтэй цай нь их жигтэй амттай юм, нэг дор ихээр уухад хэцүү. Гэвч эзэгтэйн сэтгэлийг бодоод бүгдийг нь ууж дуусгав. Бид нарыг аягаа хоослож байх зуур гадаа ажил ид өрнөж байв. Механик залуу моторын эргэн тойрон бүгдийг нь шрупдэж гаргаж байж тосны саванд хүрлээ. Гэрт харин хоосорсон халуун сав сүүтэй цайгаар ахин дүүрч бид дахиж уухаас өөр аргагүй боллоо. Бид ямар ч байсан хичээж л байна. Хэдэн цагийн дараа тосны саваа бүхэлд нь гаргаж ирээд харсан чинь аль хэдийн төмрийн сэгэн дээр үсрэхэд бэлэн болжээ. Тэгсэн чинь манай механик цавуу аваад ирлээ. Авчирсан цавуугаараа хагарсан ваар эвлүүлж байгаа юм шиг тосны савыг маань хэсэг хэсгээр нь нааж эхлэв. Нэлээн хэдэн цавууг цааш нь харуулсны дараа тосны сав маань харин нэг тосны сав гэж танигдахтайгаа болж ирлээ. Металаас илүү цавууны орцтой хэдий ч ажиллаж л байвал тэр ямар хамаа байхав. Бид амжилтаа тэмдэглэлээ. Юу уусан гээч, дахиад сүүтэй цай. Хордлогын эхний шинж тэмдэгүүд илэрч эхэллээ. Гэхдээ бид ийм амар ямбийрахгүй ээ. Нар жаргаад монголчууд хүртэл даарч эхлэх үед тосны наамал саваа бид байсан байранд нь буцаад хийсэн чинь яасан гэж санана? ямар ч байсан мотор маань ажиллаж байв. Цавуу мандтугай. Энийг тэмдэглэх хэрэгтэй. Юугаар гээч, тэгэлгүй яахав сүүтэй цай. Түүнээс гадна бидэнд ямааны мах өгөв. Мах нь тос ихтэй ч гэсэн амт нь тун дажгүй юм. Хооллосны дараа монгол гэр бүл маань манай машинаар эхнэрийн дүүгийнд зочлихоор явав. Тэнд очиход биднийг юу угтасныг таагаач, дахиад сүүтэй цай. Түүнээс гадна биднийг, үс, арьстайгаараа бэлтгэгдсэн ямааны махаар /боодог/ дайлав. Идээд байж дээ. Тэд махнаас юуг ч үлдээлгүй идэх юм. Яснуудыг нь хүртэл гөлийтөл мөлжсөн харагдана.
Буцаад механикынхаа гэрт ирээд нэг шил водка цааш нь харуулсны эцэст төлөх төлбөрөө тогтоов. 100 доллар, 1 эвдэрхий дугуйгаар тохиролцоо. Дажгүй шүү. Энэ шөнөдөө механикын гэрт газар унтацгаав.

4 дөх өдөр

Шинэ өдөр сүүтэй цайгаар эхэллээ. 8,30д наамал тосны савтайгаа Улаанбаатрын зүг хүлгийн жолоо заллаа. 60 км-н дараа жижгэвтэр хоттой тааралдав. Хэрвээ бид нар хүсвэл энд машинаа орхиж болхоор байлаа. Дараагийн машинаа орхиж болох газар хүртэл 700 км зам байв. Бид мэдээж Улаанбаатар хүртэл машинаараа явахаар болов. Бууж өгөх талаар бодооод ч хэрэггүй. Нэг л удаа газар цохио бол дуусаа гэдгийг мэдэж байсан болохоор бид нар хамаг чадлаараа болгоомжтой жолоодож явахыг хичээж байв. Заримдаа жижиг гол туулах хэрэгтэй болж байсан ч азаар моторт маань ус орсонгүй. Цагт ердөө 20 км газар л хороож байв. Удаан ч гэсэн урагшилж л байлаа. Мянга түмэн өлсгөлөн шумуулуудын байх болох гээгүй юм бол, зогсоод, машинаасаа бууна гэдэг тэртэй тэргүй санах юм биш. Нар жаргах үеээр австрали болон шинэ зеландын багийнхантай тааралдав. Шинэ зеландууд гол гаталж байхдаа азгүйтээд мотортоо ус оруулчихжээ. Ус гэснээс устай бид ч бас тэмцэх хэрэг гарав. Нүүр нүдгүй хүйтэн бороонд майхнаа арай хийж бариад унтлаа.

5 дах өдөр

Өглөөний 4 цаг 30 минут, шумуул болон дагжим хүйтэн биднийг сэрээчихэв. Замдаа гарлаа. Киви болон кингирүүнүүд (шинэ зеландуудыг киви, австралчуулыг кингирүү гэж байна) биднийг тэртэй тэргүй гүйцээд ирнэ. Ямар биднийх шиг лего машинтай байгаа биш. Гэсэн ч бид харин ч дажгүй урагшилсаар байв. Шороон замын том чулуунууд ч байхгүй болоод, угаалгын нидрүүлэг шиг хэлбэртэй замаар солигдов. Машин маань маш хүчтэй сэгсрэгдэж, чичирж байсан тул хэзээ л хэдэн тийшээ салаад унах бол гэсэн айдастай явав. Энэ чанга чимээнд нь хоорондоо ярих боломж ч байсангүй. Бид нар зах хязгааргүй үргэлжлэх тал дунд байна. Нүд хүрэх газар бүгд хавтгай тал. Ганц ч мод, бут юу ч байхгүй. Морь харах гэх мэт ажилаа амжуулах хувийн орон зайн тухай мөрөөдөөд ч хэрэггүй юм байна. Орой нь энэхүй захгүй талд бид майхангаа бариад дахиад гоймон идэв. Ретод майханд байх нь таалагдаж, Мариус зэрлэг амьтад сонсогдоод байна хэмээн үглэж, харин Паскал зочид буудалд хономоор байлаа.

6 дах өдөр

Өглөө эрт дахиад замдаа гарцгаав. Замд таарсан нэг жижиг хотод эвдэрхий дугуйгаа засуулж байгаад Памирын цуг явж байсан английн багийнхантай тааралдав. Тэд нырн машинд одоог хүртэл нэг ч эвдрэл гараагүй байгаа гэнэ. Хотоос гарсны дараа швейцарын PZM багийнхантай таарав. Тэд нар Пакистан, Хятадаар дайрсан замаар явцгаасан юм. Тэд нартай нийлээд цааш явах замд өөр багуудтай таарч нийлсээр аажмаар улам олуулаа болцгоов. Орой нь нэг үзэсгэлэнтэй голын эрэгт байрлацгаав. Галын дэргэд романчиклахаа ч мартсангүй.

7, 8 дах өдөр

Дассан сурснаасаа арай орой замдаа гарч нийлсэн багуудтай хамт урагшилсаар байв. Зарим багийн машинуудад эвдрэл гэмтэл гарч байсан ч бидний тосны сав бүрэн бүтэн хэвээрээ л байлаа.

9 дэх өдөр

Дахиад 300 км, тэгээд бид бариандаа хүрлээ. 300 км асфалтан зам. Мөрөөдөл л биелж байгаа юм шиг л байна. Хааяа нэг зам дээр нүх таарна, гэвч Улаанбаатар хүртэл асфалтан замаар явна гэдэг ялсан баатар шиг л мэдрэмж төрүүлж байв. Тэгэж байтал нэг том нүхэнд ороод нэг дугуй, обудтай нь золионд гаргалаа. 4 цагт PZM багтай хамт Улаанбаатарт орж ирлээ. Бид чадлаа.

10 дах өдөр
Шарталт.







Монголын их сургуульд болсон нэгэн явдал

Сая ийм нэг блог уншаад монголд их сургуульд сурж байсан жилүүд маань бодогдлоо.  Миний энэ бичих блогийг унших гэж байгаа бол энэ холбосон бичлэгийг заавал уншаарай. Учир нь энэ хоёр хоорондоо уялдаа холбоотой юм.

Би ШУТИС-н Холбооны сургуульд сүлжээний чиглэлээр бакалавр, Швейцарийн Рапперсвил нэртэй жижиг хотын техникийн сургуульд мэдээллийн технологийн мэргэжлээр мастер хамгаалсан.

Монголд бакалавраа дүүргээд гадаадад ирж сурсан хүмүүс өөрийн эрхгүй л 2 орны сургалтын системийг, өөрийнхөө хэрхэн сурч байсныг харьцуулж дүгнэлт хийдэг байх. Учир нь 20 хэдэн нас хүртлээ нэг системээр явж ирсэн хүмүүс боловролын өөр систем рүү орохоор гэнэтийн цочролд орох шиг болж, тэрэндээ дасч учрыг нь олох гэсээр цаг нэлээн алддаг.

Багш нарын талаар товчхон хэлэхэд мэргэжлийн ур чадвар, заах ур чадвар, үнэхээр оюутнууддаа юм сургая гэсэн сэтгэл, мөн оюутнуудтайгаа харьцах харьцаа монголд болон баруунд тэнгэр газар шиг.

Оюутнууд ч мөн адил үнэхээр сурья гэсэн зорилгтой юутнуудтай л би баруунд таарч байсан бол монголд бараг 70 хувь нь цаг нөхцөөж, бусдаас хуулж байгаад яаж ийгээд их сургуулийг төгсөх зорилготой байдаг байв.

Гэхдээ би энэ бичлэгтээ зөвхөн багш нарын харьцаа, ёс зүйн талаар л бичих гэсэн юм.

Мастер хийж байхад оюутан болгон хариуцаж авсан нэг профессортой байдаг байв. Монголынхоор бол зөвлөгч багш юмуу даа. Би 20 хэдэн жил багш гэдэг хүн үргэлж надаас нэг шат ахиу, түүнтэй энгийн бусад хүмүүстэй харьцаж байгаа мэт харьцаж болохгүй.
Түүний юу ч хэлж байсан зөв, буруу ч байсан зөв. Буруу зааж, хэлсийг нь хэлэхгүйгээр үг дуугүй хүлээн зөвшөөрөх ёстой. Тэр нь багшийгаа хүндэтгэж байгаагийн хэлбэр гэж ойлгож ирсэн.

Харин швейцарь профессор маань надтай анх уулзахдаа л шал өөрөөр хандаж нөгөө багш хүн ийм байдаг гэсэн төсөөллийг маань орвонгоор нь эргүүлж билээ. Юу гэхээр хамгийн анх профессортойгоо уулзахаар болоод цаг товлоход багш маань над руу бичсэн мэйлдээ, ийм ийм цаг надад сул байна. Та аль үед нь ирэх боломжтой байна вэ гэж бичсэн байв. Монголд бол багш нь оюутнуудтайгаа ганцаарчилж уулзана гэж бараг байхгүй дээ. Уулзахаар бол ямар нэг юманд зарах гэж байгаа, эсвэл загнах гэж байгаа оюутнуудтайгаа л уулздаг байх. За яахав хэрвээ үнэхээр миний сургалтын төлөвлөгөө ч юмуу зааж зөвлөхөөр уулзаж байгаа бол, би гуйж, гуйж араас нь гүйж, гүйж зав гарвал миний аз. Хэзээ гэдгийг би шийдэхгүй, багшийн хэлсэн цагт л би байж байх ёстой. Харин профессор маань хамгийн анх бичсэн мэйлээрээ л намайг соёлын шоконд оруулав. Дараа нь өөртэй нь уулзах үед надтай маш энгийн харьцаж уулзалтын туршид зөвхөн надад хэрэгтэй, миний талаар асуудлуудыг ярилцсан юм. Мастераа төгсөн төгстөл энэ багш маань яг л найз шиг минь байж, туслаж дэмжиж байв. Эндхийн зөвлөх багшийн үүрэг нь байх. Гэхдээ тэр үүргээ сэтгэлээсээ биелүүлж, үнэхээр санаа тавьж байгаа нь сайхан юм.

Ингээд багш гэдэг хүн оюутнуудаасаа шат өндөр дандаа бидний дээрээс харж харьцаж байдагт нь дассан дадал маань аажмаар өөрчлөгдөж эхэлсэн юм. Ингэснээр би ойлгоогүйгээ лавлаж, эргэлзсэн зүйлээ асууж, цаашлаад багштайгаа мэтгэлцэх хүртлээ нөгөө монгол далдаа эвдсэн юм.

Одоо анх энэ бичлэгтээ бичье гэж эхэлсэн түүхээ бичье. Зөндөө нуршчихлаа.

3 билүү 4рт курст байсан санагдана, англи хэлний хичээлийг цагдаагийн акедимийн нэг багш манай сургуульд зааж байлаа. Одоо би нэрийг нь бичье гэсэн ч санахгүй байна. Тэр багш нэг удаа ороогүй цонхолсон хичээлээ хагас сайн өдөр нөхнө гэж бидний хэдэн оюутнуудыг хагас сайнд өдрийн өглөө цуглуулсан юм. Харин өөрөө цагтаа ирээгүй бөгөөд, нэлээн хүлээсний эцэст нэг оюутанд багш нь ирж чадахгүй боллоо гэж мессежээр хэлсэн байв. Манай гэр Орбитод, манай сургууль Офицерээс цаашаа 3р төрөхийн хойно байдаг байв. Амралтын өглөө тэр холоос зорин ирсэн болохоор, бас өчнөөн хүүхдүүдийг адилхан хүлээлгэсэн болохоор миний гэв гэнэт эгдүү хөдлөөд явчив. Гэхдээ бас шууд нүүр тулаад юмуу утасдаад хэлье гэхээр зориг дутаад байгаа юм. Тэгэхээр нь ангийнхаа хүүхдийн утаснаас билүү өөрийхөө утаснаас ч билүү нэрээ бичилгүйгээр тэр багш руугаа мэссэж бичлээ. Яг юу гэж бичсэнээ одоо санахгүй байгаа ч, амралтын өдөр өчнөөн хүүхдүүд цуглуулчаад багш хүний хариуцлагагүй эд нар л гэсэн юм бичсэн юмдаг.

Тэгээд тэр өдрөө тараад явцгаасан байх. Дараагийн англи хэлний хичээл ороход нөгөө багш маань намайг мессеж бичсэн гэдгийг мэдчихсэн байна. Намайг өөрийг нь мессеж бичиж доромжилсон гээд, ангиас хөөж дахиж өөрийхөө хичээл дээр намайг суулгахгүй гэж хэлсэн юм. Мөнгөө төлөөд тэр семестер авсан 3 кредит маань ингээд хий дэмий үрэгдэж байгаа юм байхдаа, эсвэл ийм тэнэг хэргээс болж энэ хичээл дээр унах юм болов уу гээд л янз янзын юм бодогдож байсан санагдана. Тэр үедээ энэ семестэрт англи хэлээ сурах боломжийг алдлаа гэж харамсаагүй юм шүү, учир нь үнэнийг хэлэхэд л миний англи хэл тэр багшийхаас хавьгүй сайн байсан юм.

Ангийн багш маань намайг өрөөндөө дуудаад, яагаад чи багшийг доромжилж байгаа юм гээд л намайг загнаад, сургуулиас хөөнө гэж хэлээд би ч шарандаа ч тэрүү айсандаа ч тэр үү өөрийгөө ч тайлбарлаагүй байх, уйлж байж билээ. Тэр цагдаагийн акедимийн багш миний бичээгүйг бичсэн болгож өөрийг нь харааж, доромжилсон мэтээр багш нар дундаа намайг ярьсан байсан. Яг юу гэж давсалсныг нь мэдэхгүй ч ангийн багшийн хандлагаас харахад нэлээн ноцтой дэвэргэсэн бололтой байв.

Гэхдээ надад сүүлд нь нэг их хохиролтой юм болоогүй, эцэст нь тэр хичээлээ өөр багш дээр үзээд, надад нээх хохиролгүй өнгөрсөн санагдана.

За нэг ийм юм болж байсан юм. Эхнээсээ дуустал энэ түүх монголын зарим багш нарын ёс зүйгүй байдлын нэг тод жишээ. Одоо эргээд бодоход инээдтэй ч юм шиг хэр нь тэр үедээ надад тун эмгэнэлтэй байж билээ.

Wednesday, April 3, 2013

Япон турах дэглэм

2 сарын өмнөөс би жингээ хаяхаар эрс буцалтгүй шийдсэн. Дасгалаар турна гэхэд хэцүү залхуу болохоор хоолны дэглэмээр турахаас өөр аргагүй байв. Урьд нь олон удаа сонсож байсан ч нэг л зүрхэлж эхэлдэггүй байсан япон дэлэмийг интернетээс хайж олоод барьж эхэлсэн юм.

Дундуур нь цагаан сар таараад жоохон бууз идсэн, бас нэг урилгатай байж таараад оройн хоол нэг удаа идснийг эс тооцвол яг барьсан. Би 161 см өндөртэй, дэглэм эхлэхэд 60,1 кг жинтэй байв. зорилго бл 54 кг болох байлаа. Яг дэглэмийн 13 хоногийн туршид 3 кг л турсан. Интернетээс уншихад хүмүүс 6-7 кг турсан гэж их байсан тул жоохон чамлалттай байлаа.

Дэглэмээ дууссаны дараа харин ходоод их агшсан тул бага юм идээд цадчихдаг болсон байсан. Түүнээс хойш одоо сар хагасын турш ажилын өдрүүдэд бол өглөөд нэг банана, өдөрт ажилын газарын ресторанд дуртай хоолоо идээд, оройд салат,жимс идэж байна. Амралтын өдрүүдээр болон, амралт авсан, ийшээ тийшээ аялсан үедээ бол бусад хүмүүс шиг зүгээр л идчихэж байгаа.

Яг дэглэмийн үед их тамирдаж толгой өвдөж байсан бол одоо бараг ижил хэмжээний илчлэг авч байгаа хэр нь эрч хүч дутагдахгүй байна.
Одоо би анх зорьж байсан 54 кг даа хүрсэн. Нийтдээ 6 кг турсан гэсэн үг. Дундуур нь дасгал хөдөлгөөн хийсэн бол бүүр илүү турах байсан байх.

Хуучин хувцаснууд таараад үнэхээр сайхан сэтэл сэргэж их урам орж байгаа. Одоо дахиж таргалахгүй энэ жингээ барьж өшөө 2 кг турах бодолтой байна.

Ингээд япон хоолны дэглэмийн жороо энд оруулая. Ус их сайн ууж байх хэрэгтэй байдаг юм байна лээ. Бас би дэглэм барьж байхдаа хоолны болон дасгалын журналыг myfitnesspal гэдэг апп дээр хөтөлж жингийнхээ бууралтыг оруулж байсан их урамтай ханьтай байсан. sanaad.bblog.mn гэсэн блогон дээр өдөр өдөрт идэх хоол нь зурагтайгаа байгаа, их сайхан блог бичсэн бас энэ аргаар турсан хүн байаа, тэрийг уншаад л ханьтай байлаа.

Энэ нь нээрээ 13 хоногийн дэглэм шүү, 7 хоног баричихаад буцаагаад ухраагаад 6 дах хоногийнхоо хоолноос идээд 1 дэх хүртэл иднэ гэсэн үг. Давс, чихэр огт хэрэглэхгүй, загасны махан дээр хэмжээ бичээгүй бол 250 гр-ыг идсэн. Салатыг бол хүссэн хэмжээгээрээ идэж болно. Би кофе уудаггүй болохоор өглөөд нь дандаа нэг аяга цай уучихдаг байсан. Хатаасан бяслаг дээр нь бол би Emmentaler бяслаг идчихсэн, ер нь бол хатуу бяслаг Parmesan, Gruyere,  Appenzeller алийг нь ч идсэн болох байх. Хатаасан талх гэдэг дээр нь сухайр эсвэл зүгээр хар талх нэг зүсмийг идэж болно.

За амжилт!


Өдөр
Өглөө
Өдөр
Орой
1/13
Хар кофе
-Чанасан өндөг 2ш
-
байцааны салат
-
Улаан лоолийн 1 аяга жүүс
Шарсан юмуу чанасан загас Байцааны салат
2/12
Хар кофе, хатаасан талх
-Шарсан юмуу чанасан загас
-
байцааны салат
200 гр чанасан үхрийн мах, 1 аяга тараг  /тослог багатай/
3/11
Хар кофе, хатаасан талх
- Түүхий 1 ш өндөг
-
чанасан лууван ургамлын тостой
- 15 гр хатаасан бяслаг
-Алим 2ш
4/10
Хар кофе
шарсан хаш эсвэл шарсан хурган гуа (Zucchini, Aubergine)
-Алим 2ш
Чанасан өндөг 2ш
-байцааны
салат
-200
гр чанасан үхрийн мах
5/9
Түүхий 1 ш лууван үрж нимбэгний шүүсээр амтлана
-Шарсан юмуу чанасан загас 500 гр
-
Улаан лоолийн 1  аяга жүүс
Шарсан юмуу чанасан загас Байцааны салат
6/8
Хар кофе
- Чанасан тахианы гуя 500 гр
-
байцаа, луувангийн  салат
-Чанасан өндөг 2ш
-
Түүхий луувангийн салат, ургамлын тостой
7
Хар байхуу
-200 гр чанасан үхрийн мах
-
алим
-Урд өдрүүдийн оройн хоолноос дуртайгаа сонгож иднэ.




Wednesday, February 27, 2013

Delete document from printer queue

За бас нэг принтертэй холбоотой асуудал гарлаа. Хэвлэх команд өгцөнийхөө дараа cancel-даад байхад printer queue нээс устаж өгдөггүй документ гэж байхымааа.


Тэгээд шинээр хэвлэх ажил өгч ч болохгүй хамаг юм гацаагаад хаячихаж байгаа тэр гацаа документуудыг яаж устгах вэ гэхээр, printer spool delete хийнэ гэж нэг арга байна.


Дээрх текстийг .bat өргөтгөлтэй файл болгож аваад нэг админ эрхтэйгээр нэг гүйцэтгэчихсэн байхад амь бөхтэй тэр документууд устана гэж байгаа.


@echo Stopping print spooler
net stop spooler
@echo deleting .spl and .shd files from %systemroot%\system32\spool\printers\
del "%systemroot%\system32\spool\printers\*.shd"
del "%systemroot%\system32\spool\printers\*.spl"
@echo Starting print spooler
net start spooler